NowinyKontaktStrona ProwincjiSerwis informacyjny
 
PDF Drukuj Email
III. PROCES BEATYFIKACYJNY

Proces beatyfikacyjny poprzedziły wydarzenia, które można niejako nazwać jego przygotowaniem. W 1754 r. po pożarze franciszkańskiego kościoła i klasztoru przeprowadzili ojcowie konwentu lwowskiego pod kierownictwem gwardiana Stanisława Słowackiego gruntowną restaurację kościoła. Towarzyszyły jej zmiany w wewnętrznym urządzeniu i wyposażeniu świątyni. Za pozwoleniem arcybiskupa urnę z relikwiami arcybiskupa Jakuba przeniesiono do sacrarium, gdzie przechowywano relikwie Świętych. Urnę umieszczono na nakrytej obrusem mensie ołtarzowej. Wota zawieszono na nastawie tego ołtarzyka. Udostępniano ludowi dojście do relikwii bł. Jakuba, gdyż przeniesienie relikwii do osobnego pomieszczenia wcale nie zmniejszyło kultu Jakuba powszechnie nazywanego błogosławionym. Płytę kamienną z alabastrowym pomnikiem arcybiskupa Jakuba przeniesiono na zewnątrz kościoła i ustawiono przy murze kościelnym. Wytworzył się zwyczaj przynoszenia kwiatów do tego pomnika. Obraz bł. Jakuba, nieco uszkodzony wskutek zawieszania na nim wotów, umieszczono w osobnej kaplicy przy wejściu do kościoła. Marmurowe epitafium znad grobu Jakuba złożono w kaplicy św. Józefa. Kaznodzieja franciszkański prowincjał Barnaba Kędzierski kazanie na Nawiedzenie Najświętszej Maryi Panny ogłoszone drukiem w zbiorze kazań w 1772 r. poświęcił czcicielowi Matki Bożej arcybiskupowi Jakubowi. Barnaba Kędzierski zebrał też źródła rękopiśmienne i ikonograficzne dotyczące życia i kultu bł. Jakuba, a w roku 1778 wydał drukiem jego życiorys. Współpracowali z nim inni zakonnicy konwentu lwowskiego, którzy zajmowali się życiem i działalnością misyjną Jakuba i jego zasługami jako arcybiskupa halickiego. Gromadzili autentyczne dokumenty Jakuba z jego charakterystyczną pieczęcią jako czciciela Najświętszej Dziewicy. Zebrali literaturę drukowaną i rękopiśmienną. Badali tradycję i stan współczesny kultu bł. Jakuba. Ze starych autorów zbierali świadectwa o masowym napływie ludu do relikwii i infuły bł. Jakuba. Badali zeznania świadków, którzy doświadczyli łask Bożych za wstawiennictwem bł. Jakuba po włożeniu im na głowę infuły. Franciszkanin Stanisław Króczkiewicz, lektor filozofii, występował jako świadek w procesie, przekazując o Jakubie informacje i pisma różnych autorów, których znał i czytał.

Pod wpływem wciąż rosnącego nabożeństwa do bł. Jakuba i na podstawie stwierdzonych, łask, arcybiskup lwowski Wacław Hieronim Sierakowski wyznaczył komisję, która 10 lipca 1777 r. rozpoczęła badanie, życia i cnót Jakuba Strepy. Prowincjał Barnaba Kędzierski wezwał klasztory franciszkańskie do modłów w tej sprawie. W okólniku podał, że ?za przyczyną Jakuba Strepy Wszechmoc Boża działa wiele cudów, dlatego od ludu pobożnego za Błogosławionego uznany i od osób wszystkich stanów z dalekich nawet stron do jego grobu pielgrzymujących cześć odbiera, którym też Bóg dla jego próśb codziennie udziela nadzwyczajnych łask". Definitorium franciszkańskiej prowincji ruskiej wyznaczyło o. Kornela Chrzanowskiego prokuratorem czyli postulatorem w procesie beatyfikacyjnym. W skład komisji wchodzili biskup nisseński Kryspin Cieszkowski, kustosz kapituły lwowskiej, Łukasz Stanisław Godurowski wikariusz generalny i kanonik Maciej Pruski. Proces beatyfikacyjny był prowadzony w sprawie kultu i świętości arcybiskupa Jakuba. Świadkowie zeznawali zarówno o aktualnym kulcie jak i o przekazywanej z pokolenia na pokolenie czci oddawanej Jakubowi. Tradycję kultu określano terminem: od niepamiętnych czasów. Świadkowie informowali o tym co słyszeli od swoich przodków. Kult przedstawiali na podstawie własnej obserwacji i tradycji przekazywanej przez poprzedników. Franciszkanie, którzy sprawowali urząd prefekta kościoła czyli zakrystiana, odpowiadali na pytania jak obecnie lud czci relikwie i pamiątki po bł. Jakubie. Świadkowie zeznawali nie tylko o kulcie sługi Bożego Jakuba, ale także o łaskach, jakich doświadczyli za jego wstawiennictwem u Boga.

Zakonnicy przedstawili komisji 13 autorów, którzy pisali i drukiem ogłosili o życiu i cudach bł. Jakuba. Zgromadzili rękopisy świadczące o kulcie bł. Jakuba. Były to akta konwentu, inwentarze, Sprawozdania wizytacyjne prowincjałów, odpisy ksiąg mszalnych. Przedstawili również tekst kazania wygłoszonego w 1626 r. przez franciszkanina Marka Koronę w czasie uroczystego przeniesienia relikwii arcybiskupa Jakuba. Komisja dokonała wizji lokalnej w kościele franciszkańskim. Zbadała wszelkie świadectwa i przejawy kultu bł. Jakuba. Szczególnie zajęła się infułą i szatami liturgicznymi oraz obrazem bł. Jakuba. Komisja stwierdziła różne formy kultu.

Dnia 3 lipca 1778 r. komisja dokonała otwarcia trumny z relikwiami arcybiskupa Jakuba. Protokół sporządzony przez komisję lekarską stwierdzał, że w trumnie znaleziono wszystko w takim stanie, jak to opisano w czasie pierwszej rewizji relikwii arcybiskupa Jakuba w .1626 roku. Relikwie przełożono w 1778 r. do nowego mosiężnego, posrebrzanego relikwiarza ze szklanymi okienkami.

Komisja stwierdziła, że powszechnie uważa się Jakuba za świętego lub błogosławionego. Jest to wynikiem opinii o jego świętości. Wielki rozwój kultu był oparty na doświadczeniach tych, którzy doznawali łask Bożych za pośrednictwem sługi Bożego Jakuba. Bł. Jakub jako patron miasta Lwowa odbierał publiczną cześć razem z innymi Świętymi.

Po zakończeniu procesu we Lwowie w 1778 r. listy do Rzymu w sprawie beatyfikacji wysłali arcybiskup lwowski Wacław Hieronim Sierakowski i kapituła lwowska, miasta Lwów i Halicz, prowincjał franciszkański Barnaba Kędzierski i definitorium franciszkańskiej prowincji ruskiej. Burmistrz i rajcy miasta Halicza pisali do Stolicy Apostolskiej ?Z najstarszej tradycji przodków powołujących się na swoich poprzedników otrzymaliśmy, że błogosławiony sługa Boży Jakub zawsze był otoczony szczególną czcią w całej Rusi i Polsce, jako pasterz święty i apostolski mąż. Jego opinia świętości trwa do naszych czasów i wzrasta do niego nabożeństwo".
Starania podjęte w Rzymie przez arcybiskupów lwowskich i franciszkanów o przyznanie Jakubowi czci publicznej na ołtarzach doprowadziły w 13 lat po procesie lwowskim do potwierdzenia kultu przez papieża Piusa VI dekretem z dnia 11 listopada 1790 r. Papież zatwierdził pacierze kapłańskie i liturgię mszy św. o bł. Jakubie. Pozwolił obchodzić jego święto 1 czerwca, a potem w trzecią niedzielę po Zielonych Świętach. Teksty mszy św. rozpowszechniła kapituła lwowska.

W międzyczasie nieszczęścia, jakie spadły na naród polski wskutek pierwszego rozbioru kraju i włączenia Lwowa do Austrii, doprowadziły do kasaty zasłużonego dla Kościoła i narodu polskiego klasztoru i kościoła franciszkańskiego we Lwowie sięgającego jeszcze czasów misyjnych. W 1778 r. w tym głównym klasztorze prowincji ruskiej przebywało 22 ojców, wśród których byli profesorowie filozofii i teologii, 23 kleryków i 10 braci, zakonnych. Cesarz Józef II najpierw ograbił klasztory i kościoły zakonne z dokumentów i wszelkich precjozów oraz srebrnych naczyń kościelnych. Następnie władze austriackie zamieniły klasztor franciszkański na szkołę normalną niemiecką a kościół św. Krzyża przeznaczyły na przedstawienia teatralne. Franciszkanie musieli się przenieść do pokapucyńskiego kościoła i klasztoru. W takich warunkach kapituła lwowska uchwaliła przeniesienie relikwii ,,Czcigodnego Jakuba Strepy od dawna wystawione na publiczną cześć". W 1786 r. arcybiskup lwowski Ferdynand Kicki zarządził uroczyste przeniesienie relikwii Jakuba w procesji z towarzyszeniem orkiestry do katedry lwowskiej i umieszczenie ich w kaplicy Chrystusa Ukrzyżowanego. Ponieważ jeszcze Stolica Apostolska nie ogłosiła dekretu beatyfikacyjnego mszę, odprawiono o Trójcy Świętej. Franciszkanie otrzymali znaczną relikwię ramienia bł. Jakuba, którą przechowywali w osobnej kaplicy zbudowanej ku jego czci przy kościele lwowskim.

Beatyfikacja wywołała wielką radość we franciszkańskiej prowincji ruskiej w okresie gnębiącego zakon józefinizmu, który znosił klasztory, zamknął nowicjat i zakazał łączności zakonników z Rzymem. Prowincjał franciszkański Serafin Zabłocki polecił odprawić w ocalałych kościołach zakonnych uroczystą mszę św. i odśpiewać Te Deum za to, że prowincję a szczególnie konwent lwowski spotkała najwyższa chwała i chluba zaliczenia współbrata zakonnego między Błogosławionych przez namiestnika Jezusa Chrystusa na ziemi. Rok 1793 jeszcze bardziej obudził nadzieję zakonników co do przyszłości prowincji, która wydała bł. Jakuba, gdy rząd austriacki dał pozwolenie na otwarcie nowicjatu.

W okresie niewoli i gnębiącego życie kościelne i zakonne w zaborze austriackim systemu józefińskiego cześć bł. Jakuba zaczęła zanikać. Odnowicielem kultu Błogosławionego stał się jego następca na stolicy arcybiskupiej we Lwowie sługa Boży Józef Bilczewski (1900?1923) ?błogosławionego Jakuba Strzemię w krzewieniu czci Najświętszego Sakramentu i Najświętszej Maryi Panny gorliwy naśladowca". On również jak bł. Jakub był zasłużonym duszpasterzem swej archidiecezji. Arcybiskup Józef Bilczewski starannie przygotował uroczystości jubileuszowe 500-letniej rocznicy śmierci Błogosławionego w 1509 r. Z jego inicjatywy Władysław Abraham wydał w 1908 r. naukowy życiorys bł. Jakuba; życiorys zawiera również regesta i dokumenty odnoszące się do dziejów arcybiskupa Jakuba. Popularnie zaś przedstawił życie i kult bł. Jakuba biskup sufragan lwowski Władysław Bandurski. Arcybiskup Józef Bilczewski ogłosił piękny list pasterski, polecił obchodzić w całej archidiecezji święto bł. Jakuba jak najuroczyściej z wystawieniem Najświętszego Sakramentu, kazaniem o nim i procesją po nieszporach oraz wydał inne zarządzenie zmierzające do rozszerzenia czci Błogosławionego.

Uroczystości jubileuszowe odbyły się z wielką okazałością w czerwcu 1909 r. w kościele franciszkańskim a następnie w katedrze lwowskiej z udziałem biskupów wszystkich trzech obrządków. W 1910 r. dokonał arcybiskup Bilczewski przeniesienia relikwii bł. Jakuba do nowej srebrnej trumienki artystycznie wykonanej przez rzeźbiarza Tadeusza Błotnickiego. Cześć Błogosławionego wzrosła; liczne wota przy trumnie stały się dowodem otrzymanych łask. Na prośbę arcybiskupa Józefa Bilczewskiego papież Pius X ustanowił bł. Jakuba wraz z Najświętszą Maryją Panną Królową Polski patronem archidiecezji lwowskiej. Również stał się on patronem polskiej prowincji franciszkańskiej. Pod patronatem bł. Jakuba nastąpił wielki rozwój prowincji franciszkanów w Polsce, a chlubą jej stał się wielki czciciel Najświętszej Maryi Panny Niepokalanej i misjonarz św. Maksymilian Kolbe.

Po drugiej wojnie światowej srebrną trumienkę z relikwiami bł. Jakuba przeniesiono do katedry tarnowskiej, a potem do Lubaczowa siedziby biskupów, następców bł. Jakuba. Do kościoła franciszkańskiego w Krakowie zostały przewiezione pamiątki po bł. Jakubie. Franciszkanie przechowują tradycją przypisywane bł. Jakubowi szaty liturgiczne: kapę z pięknymi wizerunkami świętych franciszkańskich, infułę i ornat. W kościele franciszkańskim w Przemyślu znajduje się ołtarz Błogosławionego z obrazem malowanym przez Zofię Rudzką.

Arcybiskup Józef Bilczewski rozpoczął starania o kanonizację bł. Jakuba w Polsce. Ikonografia przedstawia kilka typów wizerunków bł. Jakuba. Arcybiskup występuje przede wszystkim jako czciciel Matki Bożej, która się mu ukazuje z Dzieciątkiem Jezus. Na innych obrazach jest przedstawiony bł. Jakub w obłokach, unoszący się nad płonącym Lwowem lub wylewając wodę; temat ten ma związek z ocaleniem Lwowa podczas pożaru w 1527 r. Do kultu jego nawiązuje obraz z napisem: ?Infuła bł. Jakuba do chorych noszona cudownie uzdrawia od choroby i boleści". Inny wizerunek wyobraża Jakuba Strepę w otoczeniu duchowieństwa adorującego Najświętszy Sakrament. Obrazki Błogosławionego wśród dzieci przypominają nadany mu przydomek: ?Przyjaciel dzieci", ponieważ jako arcybiskup z upodobaniem nauczał je.

Z pieśni ku czci bł. Jakuba najbardziej jest rozpowszechniona: ?Witaj, Jakubie błogosławiony".

Opublikowano w ?Polscy Święci?. Red. O. Joachim Bar. T.8. Warszawa 1987r. s. 123- 142.



 

"Jakubowe" nowinki

?Szedł w lud, w najszlachetniejszym słowa tego znaczeniu: konsekrując mu z radością domy Boże, modląc się razem z nim, niosąc mu sakramenty święte, ucząc katechizmu, przekonany, że ten ukochany lud jego nie straci  też języka ojczystego przynajmniej całkowicie, dopóki go do modlitwy używa, dopóki nim z Bogiem rozmawia. Nie wątpić nam, że gorliwy pasterz w ciągu kilkunastoletnich swoich rządów nie jeden  raz odwiedził swoje parafie.?

Ikonografia
Modlitwy
Kazania
Ciekawostki
Pomoce katechetyczne
Jubileusz
Galerie
Online
Naszą witrynę przegląda teraz 9 gości 
Statystyki
Wyświetla ilość odsłon artykułów : 385455
© 2019 Jakub Strzemię Strepa
Joomla! is Free Software released under the GNU General Public License.